Monolog a dyskusja

Codziennie komunikujemy się z innymi osobami – czy to w domu, w szkole czy w pracy. Za każdym razem posługujemy się jakimś rodzajem komunikacji. Zastanawiając się, o czym napisać w tej notce, natrafiłam w moim podręczniku do języka polskiego na dość ciekawy temat – o monologu i dyskusji. Stwierdziłam, że skoro korzystamy z nich na co dzień, warto byłoby zapoznać się bliżej z tymi formami komunikacji.

Zacznijmy od kilku definicji:

Monolog – jest to dłuższa, ciągła wypowiedź jednej osoby, stanowiąca samodzielną całość znaczeniową.

Dialog – najczęstsza forma komunikacji językowej, która musi być rozmową co najmniej dwuosobowej grupy ludzi na określony temat. Uczestnicy dialogu odgrywają na przemian role nadawcy i odbiorcy, a ich wypowiedzi są ze sobą powiązane.

Co do monologu, jest to wypowiedź, z którą możemy spotkać się np. na wykładach, kiedy profesor mówi do studentów, podczas prezentacji, publicznych przemówień… albo kiedy dostajemy od kogoś naganę i ta osoba nie pozwala nam dojść do głosu. Monologi występują w formie zarówno mówionej, jak i pisanej. Zawsze wyrażają myśli oraz uczucia nadawcy.

Dialog również może mieć formę mówioną i pisaną. Dialogiem jest np. wywiad z jakąś znaną osobą albo rozmowa rodzica z dzieckiem, ucznia z nauczycielem. Odgrywają też główną rolę w dramatach. Dialog, w którym uczestnicy wymieniają się poglądami na narzucony sobie temat, nazywamy dyskusją, a ta z kolei dzieli się na kilka innych rodzajów:

Pertraktacje, inaczej zwane negocjacjami, są dyskusją, mającą prowadzić do wspólnego wypracowania rozwiązania problemu. Odbywa się to na zasadzie kompromisu, czyli każda ze stron coś zyskuje i coś traci. Pertraktując, nie powinno się prowadzić do osiągnięcia celu jednej osoby.

Debata może kojarzyć się z debatą przed wyborami, np. prezydenckimi. I dobrze! Jest to bowiem wymiana zdań pomiędzy przeciwnikami i zwolennikami określonych poglądów, w której każdy debatujący powinien zająć jednoznaczne stanowisko. Podczas debaty najczęściej dwoje polityków zadaje sobie nawzajem pytania mające pokazać, czy kandydaci nadają się na prezydenta lub inne wysokie stanowisko.

Podczas panelu publiczność zgromadzona na sali tylko przysłuchuje się rozmowie dwóch specjalistów w jakiejś dziedzinie, w przeciwieństwie do forum, w którym aktywnie uczestniczy, zadając pytania lub komentując opinie przedstawiane przez dyskutantów, i formułując argumenty.

Ostatnim rodzajem dyskusji, jaki chciałabym przytoczyć w tym wpisie, jest burza mózgów, którą niektórzy nazywają również giełdą pomysłów. Bierze się to z tego, że podczas owej „burzy” uczestnicy wymieniają się swoimi pomysłami, gromadzą różne rozwiązania problemu. Dopiero potem zajmują się ich oceną. Burze mózgów przydatne są podczas przygotowywania różnego rodzaju projektów, imprez, wystąpień.

SZTUKA ROZMAWIANIA

Nie zapomnijmy o tym, że podczas dyskusji ważne są kultura osobista i rozumienie naszego rozmówcy. Oto kilka porad, którymi warto kierować się w rozmowie:

1. Dopuszczaj rozmówcę do głosu i nie przerywaj mu podczas jego wypowiedzi – są to zachowania niekulturalne, świadczące o naszej ignorancji wobec drugiej osoby.

2. Utrzymuj kontakt wzrokowy z rozmówcą – nie patrz w sufit i nie zastanawiaj się, dlaczego mucha z niego nie spada. Uważaj jednak, by nie wpatrywać się w rozmówcę zbyt nachalnie.

3. Słuchaj uważnie, co ma do powiedzenia druga osoba – nie powinieneś okazywać znudzenia, gdyż mówiący może uznać, iż w ogóle nie interesuje cię ta dyskusja.

4. Staraj się okazywać zainteresowanie rozmową poprzez nawiązywanie do wypowiedzi rozmówcy, kiwanie głowa, kiedy zgadzamy się z czyimś argumentem bądź uśmiech. Powinieneś starać się zrozumieć intencje rozmówcy.

Mam nadzieję, że dzięki temu wpisowi będziecie mogli nie tylko pochwalić się znajomością nowych pojęć, ale również kulturalnie prowadzić rozmowy z ludźmi spotykanymi na co dzień.

Alicja Czekaj
Klasa II
Gimnazjum im. Szarych Szeregów w Sieciechowicach