Gwara jest odmianą polszczyzny, którą posługują się mieszkańcy wsi. Co prawda mówi się, że gwara zanika, a można jedynie mówić o mowie ludności wiejskiej, ale w naszych domach i rodzinach zachowało się sporo słów pochodzących właśnie z gwary.

Gwara Iwanowic i okolic należy do zespołu gwar krakowskich, te natomiast do dialektu małopolskiego. Najbardziej wyraźnymi cechami gwary są: mazurzenie oraz fonetyka międzywyrazowa ubezdźwięczniająca. Mazurzenie to nic innego, jak wymowa typu capka czy syja, czyli wymowa spółgłosek dziąsłowych sz, ż, cz, dż jako s, z, c, dz [copka, kosyk, zaba]. Natomiast fonetyka międzywyrazowa ubezdźwięczniająca to wymowa typu brat ojca czy ogrót ani zamiast brad ojca czy ogród ani (fonetyka udźwięczniająca występuję m.in. na Mazowszu).

Poniżej podajemy kilka przykładów słów gwarowych z naszej miejscowości:

1. dziołcha – dziewczyna

2. cyganić – kłamać

3. kartofel – ziemniak

4. ryć sie – wpychać się

5. ynteligyntny – inteligentny

6. aże – że

7. dać kusku – pocałować

8. familijo – rodzina

9. galanty – elegancki

10. kaj – gdzie

 

Czas na zagadkę – jak myślicie, co oznaczają słowa bąk [bonk], bync maryna oraz cugowa dziewka?